Қазіргі Елтаңба мәңгіліктің, бірліктің және кемелдіктің белгісі саналатын дөңгелек пішінде бейнеленген.

Композицияның ортасында киіз үй күмбезінің жоғарғы бөлігі шаңырақ орналасқан. Ол ортақ үйді, бейбітшілік пен келісімді білдіреді. Шаңырақтан күн сәулесіндей жан-жаққа тараған уықтар халықтың жылулығын, өмірді және бірлікті бейнелейді.

Шаңырақтың екі қапталында мифтік қанатты тұлпарлар бейнеленген. Олар күшті, асқақ рухты және биік мақсаттарға ұмтылысты айқындайды. Тұлпарлардың алтын түсті қанаттары еңбекқорлықтың, молшылық пен берекенің нышаны саналатын масақ бауларын еске салады, ал жарты ай пішіндес мүйіздері рухани сабақтастық пен әлемге ашықтықты білдіреді.

Елтаңбаның жоғарғы бөлігінде бес бұрышты жұлдыз орналасқан. Ол Қазақстанның ақиқатқа, ынтымақтастыққа және жоғары мұраттарға ұмтылысын білдіреді.

Төменгі бөлігінде «QAZAQSTAN» деген жазу бейнеленген.

Елтаңбаның барлық элементтері — шаңырақ, уықтар, тұлпарлар, жұлдыз және жазу тазалықты, бейбітшілікті және рухани бірлікті білдіретін көгілдір аспан аясында алтын түспен орындалған.

• Дөңгелек — мәңгілік пен үйлесімнің белгісі.
• Шаңырақ — бірліктің, ортақ үйдің және мемлекеттің тұрақтылығының белгісі.
• 72 уық — «Бір ел – бір халық – бір мақсат» идеясының көрінісі.
• «Қошқар мүйіз» өрнегі — ұрпақтар сабақтастығы мен халық даналығын білдіретін жеті шеңбердің белгісі («Жеті атасын білмеген — жетесіз»).
• Тұлпарлар — халықтың күші, еркіндігі және жасампаздық қуатының белгісі.
• Алтын қанаттар — еңбекқорлықтың, шабыттың және берекелі өмірдің белгісі.
• Жұлдыз — Қазақстанның әлемге ашықтығын және прогреске ұмтылысын білдіреді.

Жандарбек Мәлібеков - қазақстандық сәулетші, суретші және Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасының авторларының бірі. Оның есімі ұлттық рәміздер тарихында айрықша орын алады, себебі Елтаңбаның философиялық және бейнелік өзегін қалыптастыруға шешуші үлес қосқан тұлғалардың бірі дәл өзі.

Жандарбек Мәлібеков 1942 жылы дүниеге келген. Ол кәсіби сәулет білімін алып, ұзақ жылдар бойы сәулет және көркем жобалау саласында еңбек етті. Оның шығармашылық жолы дәстүрлі мәдениетті, этнографияны және көшпелі өркениеттің рәміздік тілін терең зерделеумен тығыз байланысты болды. Мәлібеков үшін сәулет әрдайым тек пішін тұрғызу емес, халықтың дүниетанымын бейнелеу тәсілі еді.

Тәуелсіз Қазақстанның қалыптасу кезеңінде Мәлібеков жаңа мемлекеттің көркемдік бейнесін іздеуге белсенді атсалысты. 1992 жылы ол Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын жасауға арналған конкурсқа қатысты. Оның тұжырымдамалық ұстанымы әлемнің негізі ретінде үй ұғымына сүйенді, бұл Елтаңбаның орталық элементі - шаңырақ бейнесінде көрініс тапты.

Жандарбек Мәлібековтің авторлық тұжырымында шаңырақ елдің барлық азаматтарын біріктіретін ортақ мемлекеттік кеңістікті білдіреді. Бұл - бейбітшіліктің, тұрақтылықтың, ұрпақтар сабақтастығының және болашақ алдындағы жауапкершіліктің нышаны. Шаңырақтан тарайтын уықтар мемлекеттіліктің тірегі мен халық бірлігінің белгісі ретінде түсіндіріледі. Сәулетші үшін бұл бейне айрықша мәнге ие болды: мемлекет те, киіз үй секілді, келісім мен өзара қолдауға сүйеніп тұрады.

Мәлібековтің Елтаңба жасау жолындағы еңбегі рәміздік ойлау тереңдігімен және ұлттық тамырларға деген құрметімен ерекшеленді. Оның үлесі Қазақстанның Мемлекеттік Елтаңбасын жай сәндік белгі емес, уақыт өткен сайын өз маңызын жоймайтын философиялық бейнеге айналдыруға мүмкіндік берді.

Шот-Аман Шыңғысұлы Уәлиханов - танымал қазақстандық сәулетші, суретші және қоғам қайраткері, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасының авторларының бірі. Ол елдің басты рәмізінің көркемдік және композициялық шешімін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды.

Шот-Аман Уәлиханов 1932 жылы дүниеге келіп, әйгілі Уәлихановтар әулетіне жатты. Ол іргелі сәулет білімін алып, ұзақ жылдар бойы жобалау, қала құрылысы және сәулеттік кеңістікті көркем тұрғыдан пайымдау салаларында еңбек етті. Оның кәсіби стилі заманауи формаларды тарихи және мәдени дәстүрмен ұштастыруға ұмтылысымен ерекшеленді.

1992 жылы Уәлиханов Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын жасауға арналған конкурсқа қатысып, Жандарбек Мәлібековпен бірлесе жұмыс істеді. Оның үлесі Елтаңбаның көркемдік бейнесін, пластикасын, динамикасын және эмоционалдық әсерін қалыптастыруда ерекше маңызға ие болды.

Шот-Аман Уәлихановтың қатысуымен жан-жақты өңделген негізгі элементтердің бірі - қанатты тұлпарлар бейнесі. Тұлпар - қазақ мифологиясындағы еркіндіктің, ерліктің, қозғалыстың және рух күшінің нышаны. Қазақ мәдениетінде тұлпар батырдың серігі, биік мақсат пен жеңіске ұмтылыстың көрінісі болып саналады. Елтаңбадағы тұлпарлар бейнесі мемлекеттің дамуға бағытталған серпінін, алға ұмтылысын және ашықтығын айқындайды.

Елтаңба композициясында маңызды орын алатын тағы бір нышан - бесжұлдыз. Уәлихановтың түсіндіруінде бұл жұлдыз Қазақстанның әлемге ашықтығын, өркениеттер арасындағы сұхбатты және болашаққа бағыт-бағдарды білдіреді. Пропорциялар үйлесімі, түстік шешім мен элементтердің тепе-теңдігі Елтаңбаны тұтас әрі әсерлі көркем образға айналдырады.

Шот-Аман Уәлиханов Мемлекеттік Елтаңбаны адамдармен белгілер мен эмоциялар тілі арқылы сөйлей алатын көркем бейне ретінде қабылдады. Оның қосқан үлесі Елтаңбаның көрнекі қуатын, салтанаттылығын және әмбебап қабылдануын қамтамасыз етті. Соның нәтижесінде Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы ел ішінде де, халықаралық деңгейде де танымал әрі құрметке ие рәмізге айналды.

Қазіргі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот-Аман Уәлиханов жасады.

Байқау ауқымды әрі күрделі өтті: қорытынды кезеңде 240-тан астам жоба мен 60-қа жуық сипаттама ұсынылды.

Дауыс беру қорытындысы бойынша Жоғарғы Кеңестің 266 депутатының 237-сі Жандарбек Мәлібековтің жобасын қолдады. Алайда идеялық шешімдердің ұқсастығына байланысты Шот-Аман Уәлиханов та Елтаңбаның тең авторы ретінде танылды.

Мемлекеттік Елтаңба 1992 жылы ресми түрде бекітілді. Авторлар көне рәміздер мен заманауи пішіндерді шебер үйлестіре отырып, дәстүрді, бейбітшілікті және жасампаз рухты біріктірген Қазақстан мемлекетінің бейнесін қалыптастырды.

Елтаңбаның көгілдір түсті аясы Мемлекеттік Тудың түсімен мағыналық тұрғыдан үндесіп, ұлттық рәміздердің тұтас жүйесін құрайды.

1992 жылы бекітілген сәттен бастап Мемлекеттік Елтаңба өзгеріссіз сақталып келді.

Жалғыз түзету 2018 жылғы 1 қарашада енгізілді: кирилл әліпбиіндегі «ҚАЗАҚСТАН» жазуы латын графикасындағы «QAZAQSTAN» нұсқасына ауыстырылды.

Бұл қадам ұлттық бірегейлікті нығайтуға және Қазақстанның халықаралық деңгейдегі танымалдығын арттыруға бағытталған маңызды шешім болды.

1992 жылғы байқауда орталық элементтері ретінде күн, қыран және жарты ай бейнеленген ондаған жобалар қарастырылды. Алайда шаңырақ пен тұлпарлар бейнеленген жеңімпаз нұсқа ұлттық сабақтастық пен ұлттық болмыстың белгісіне айналып, дала философиясы мен мемлекеттілікке деген заманауи көзқарастың үйлесімін көрсетті.

Байқауға ұсынылған жоба эскиздері Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасының алғашқы нұсқасы

Пайдалану тәртібі (2007 жылғы 4 маусымдағы №258 Конституциялық заңға сәйкес)

—Мемлекеттік Елтаңба Қазақстан Республикасы Президентінің Резиденциясында, Парламенттің, Үкіметтің, соттардың, министрліктердің, әскери бөлімдердің ғимараттарында, сондай-ақ шетелдердегі дипломатиялық өкілдіктерде тұрақты түрде орнатылады.

—Мемлекеттік Елтаңба мемлекеттің жоғары лауазымды тұлғаларының қызметтік кабинеттерінде, мәжіліс залдарында, наградаларды тапсыру, азаматтық хал актілерін тіркеу кезінде және мемлекеттік рәміздерге арналған үй-жайларда орналастырылады.

—Мемлекеттік Елтаңбаның бейнесі мөрлерде, бланкілерде, төлқұжаттарда, банкноттар мен монеталарда, ресми интернет-ресурстарда және өзге де мемлекеттік құжаттарда пайдаланылады.

—Мемлекеттік Елтаңбаның барлық бейнелері ұлттық стандартқа сәйкес келуі тиіс.

—Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, Мемлекеттік Елтаңбаны мемлекеттік емес ұйымдардың пайдалануына тыйым салынады.

—Басқа Елтаңбалармен бірге орналастырылған жағдайда Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы көлемі жағынан кем болмауы және төмен орналастырылмауы тиіс.